Hoe werkt een Power Purchase Agreement?
Een Power Purchase Agreement werkt als een bilaterale overeenkomst: twee partijen leggen zelf vast wat zij afspreken, zonder standaardcontract. De producent is meestal de exploitant van een zonnepark of windpark. De afnemer is doorgaans een grootverbruiker of een elektriciteitshandelaar.
De overeenkomst regelt het volume, de contractprijs, de looptijd en de verdeling van risico’s, plus de boetes wanneer een partij zich niet aan de afspraken houdt. In Nederland ligt de looptijd vaak rond tien of vijftien jaar, in lijn met de looptijd van de SDE-subsidie op het achterliggende park. Een programmaverantwoordelijke partij bewaakt daarbij de balans tussen opwek en afname op het net.
Wat een PPA niet regelt, is het moment waarop de stroom beschikbaar komt. Zon en wind leveren wanneer het weer dat toelaat, terwijl het verbruiksprofiel van een bedrijf een eigen ritme volgt. Dat verschil in timing bepaalt grotendeels wat een contract in de praktijk oplevert en verklaart waarom energieopslag in dezelfde afweging thuishoort.
Welke soorten power purchase agreements zijn er?
Power purchase agreements worden langs twee assen ingedeeld: wie de stroom afneemt en hoe die stroom geleverd wordt. De eerste as onderscheidt de corporate PPA van de merchant PPA. De tweede as gaat over fysieke of virtuele levering.
1. Corporate PPA
Een corporate PPA is een overeenkomst tussen een producent en een zakelijke eindverbruiker die de stroom zelf gebruikt. Dat maakt de herkomst van de elektriciteit aantoonbaar en koppelt de organisatie aan een concreet zonnepark of windpark. In Nederland hebben onder meer NS en KPN groene stroom via langlopende afnameovereenkomsten vastgelegd.
2. Merchant PPA
Een merchant PPA is een overeenkomst tussen een producent en een elektriciteitshandelaar die de opgewekte stroom doorverkoopt. De handelaar neemt het marktrisico over en zet het volume verder af bij verbruikers of op de beurs. Voor de producent betekent dat minder zekerheid over de uiteindelijke opbrengst dan bij een vaste prijs.
3. Physical PPA
Bij een physical PPA wordt de elektriciteit fysiek geleverd, via het openbare net of rechtstreeks op locatie. In de on-site variant staat de installatie achter de meter van de afnemer, wat in bepaalde situaties transportkosten of energiebelasting scheelt. In de off-site variant voedt het park in op het landelijke net en haalt de afnemer de stroom elders van dat net af.
4. Virtual PPA?
Een virtual PPA is een financiële overeenkomst zonder fysieke levering aan de afnemer. De producent verkoopt de stroom op de markt, beide partijen verrekenen het verschil met de afgesproken prijs en de garanties van oorsprong gaan in de regel naar de afnemer. Deze vorm past bij organisaties die geen directe koppeling met een park kunnen of willen maken.
Hoe komt de prijs in een PPA tot stand?
De prijs in een PPA komt op drie manieren tot stand: een vaste prijs, een prijs op basis van de forward curve of een prijs die de spotmarkt volgt. Een vaste prijs geeft beide partijen zekerheid voor de hele looptijd en wordt vaak voor vijf, tien of vijftien jaar afgesloten. Stijgt de marktprijs daarna, dan is dat gunstig voor de afnemer; daalt de marktprijs, dan profiteert de producent.
Een prijs op basis van de forward curve volgt de termijnnoteringen per leveringsjaar, zoals die dagelijks op ICE ENDEX worden gepubliceerd. Een derde variant rekent alle geleverde kilowatturen af tegen de gewogen uurprijs van EPEX Spot. Die laatste vorm koppelt het contract aan precies dezelfde uurprijzen die ook onder energie-arbitrage liggen.
Wat levert een power purchase agreement op voor bedrijven?
Een power purchase agreement levert bedrijven vooral prijszekerheid en aantoonbaar groene stroom op. De contractprijs ligt voor jaren vast, waardoor schommelingen op de elektriciteitsmarkt minder doorwerken in de kostprijs. Dat maakt de energiekosten beter voorspelbaar in een meerjarenbegroting.
Met een corporate PPA is bovendien te herleiden uit welk park de elektriciteit komt, wat de onderbouwing van duurzaamheidsrapportages concreter maakt dan de losse aankoop van certificaten. Voor de producent zorgt het contract voor een voorspelbare inkomstenstroom, waardoor banken en investeerders een project eerder willen financieren.
Welke risico’s kent een PPA voor de afnemer?
Het grootste risico van een PPA voor de afnemer is dat de productie niet samenvalt met het verbruik. Wat een bedrijf op dat moment niet zelf gebruikt, moet het aan de markt verkopen tegen de prijs die op dat uur geldt. Het tekort vult het aan via een reguliere leveringsovereenkomst.
Die restinkoop kan een aanzienlijk deel van het jaarvolume beslaan en verandert het inkoopprofiel ten opzichte van de situatie voordat het contract inging. Verder is een looptijd van tien of vijftien jaar een lange verplichting, waarin verbruik, productieomvang en regelgeving veranderen. Ook de kredietwaardigheid van de tegenpartij en het eigendom van de Garanties van Oorsprong verdienen aandacht voordat een contract getekend wordt.
Hoe past energieopslag bij een power purchase agreement?
Energieopslag past bij een power purchase agreement omdat een batterij het verschil tussen productie en verbruik overbrugt. Stroom die op een zonnige middag binnenkomt maar pas in de avondploeg nodig is, gaat de batterij in en komt eruit op het moment dat de vraag ontstaat. Daarmee daalt het volume dat tegen een ongunstig uurtarief op de markt moet worden verkocht.
De aansturing van de batterij bepaalt hoeveel die verschuiving oplevert. Een EMS systeem meet de energiestromen, vergelijkt de contractprijs met de actuele marktprijs en beslist per moment of laden, ontladen of direct verbruiken het meeste oplevert. Diezelfde aansturing vlakt piekbelastingen af, waardoor de aansluiting niet zwaarder hoeft te worden dan nodig.
Bij een on-site PPA werkt die gelijktijdigheid van opwek en verbruik direct door in de business case. Hoe meer van de opwek een bedrijf op het moment zelf verbruikt, hoe minder vermogen ongebruikt naar het net gaat en hoe scherper het te contracteren volume te bepalen is. Op basis van onze ervaring bepaalt die rekensom of een on-site PPA en een batterij elkaar versterken of dat het contract te ruim bemeten is.
Advies over energieopslag bij een PPA
Advies over energieopslag bij een PPA begint met de vraag wanneer de gecontracteerde stroom daadwerkelijk verbruikt wordt. Een simulatie van het verbruiksprofiel laat zien welk deel van het volume een bedrijf zelf benut en welke opslagcapaciteit daarbij past. HETTA energie rekent dat door en vertaalt het naar een systeem dat aansluit op de energievraag van de organisatie, inclusief installatie en onderhoud.
Wil je weten wat een power purchase agreement in jouw situatie oplevert? Vraag zakelijk energieadvies aan en krijg een onderbouwd beeld van de energiestromen voordat een langlopend contract getekend wordt.
