Hoe werkt een TOU tarief?
Een TOU tarief werkt met wegingsfactoren die het gemeten netgebruik corrigeren voor het moment waarop het plaatsvindt. De netbeheerder meet het afgenomen vermogen per kwartier en vermenigvuldigt elke kwartierwaarde met de wegingsfactor die op dat moment geldt. De hoogste gewogen waarde van de maand wordt afgerekend.
Op het net van TenneT heet die gewogen maandpiek kWmax gewogen; die tariefdrager verving daar in 2025 de kWmax. Wie de gewogen piek wil verlagen, verplaatst de afname naar een rustiger venster of vangt die op met energieopslag.
De weging kijkt naar alle kwartieren van de maand, zodat één zware kwartierwaarde de rekening van die hele maand bepaalt. Voor aangeslotenen met een bedrijfstijd onder de 600 uur stelt TenneT de gewogen piek per week vast en niet per maand.
Hoe bepalen wegingsfactoren het TOU tarief per tijdvenster?
Wegingsfactoren bepalen het TOU tarief doordat elk uur van de dag in een tarieftijdvenster valt met een eigen factor. Er zijn vijf vensters: venster 1 dekt de uren waarin het net het zwaarst wordt belast en krijgt factor 1,0, venster 5 dekt de rustigste uren en krijgt factor 0,6. De vensters daartussen krijgen 0,9, 0,8 en 0,7.
Een gemeten piek van 100 kW in het rustigste venster telt daardoor mee als 60 kW, terwijl 90 kW in het drukste venster volledig blijft staan. In dat voorbeeld bepaalt de laagst gemeten piek de rekening, omdat die op het drukste moment viel.
De vensters en de bijbehorende factoren liggen vast in de Tarievencode elektriciteit. Het systeem is daarmee statisch: een bedrijf weet vooraf welk uur welke factor krijgt en kan de planning daarop afstemmen.
Een TOU nettarief is geen dynamisch energietarief
Een TOU nettarief staat los van een dynamisch energietarief, omdat het om twee verschillende kostenposten gaat. Het TOU nettarief hoort bij het transport over het net en wordt vastgesteld door de netbeheerder binnen de kaders van de ACM. Een dynamisch energietarief hoort bij de levering van de elektriciteit zelf en volgt de uurprijzen op de groothandelsmarkt.
Beide prijssignalen gelden tegelijk en wijzen niet altijd dezelfde kant op. Een uur met een lage marktprijs kan in een venster met een hoge wegingsfactor vallen, waardoor het goedkoopste inkoopmoment niet het goedkoopste moment van netgebruik is.
Voor welke bedrijven geldt het TOU tarief nu al?
Het TOU tarief geldt nu al voor bedrijven die zijn aangesloten op het hoogspanningsnet of het extra hoogspanningsnet van TenneT. De ACM voerde die systematiek per 1 januari 2025 in voor alle aangesloten partijen op dat net, ongeacht het type transportrecht. Het tarief geldt alleen voor afname; voor invoeding is nog geen tijdsafhankelijk tarief vastgesteld.
Voor grootverbruikers op de regionale netten geldt het tarief nog niet. Netbeheer Nederland diende in maart 2026 een codewijzigingsvoorstel in bij de ACM om ook daar tijdsafhankelijke transporttarieven te introduceren, voor ruim 70.000 grootverbruikers. De ACM beoordeelt dat voorstel en legt het ter consultatie voor; de netbeheerders houden rekening met invoering in 2028.
Het voorgestelde schema van wegingsfactoren komt in grote lijnen overeen met het schema dat TenneT al toepast. Naast de gewogen maandpiek blijft het gecontracteerd vermogen een eigen tariefcomponent, zodat een bedrijf op twee onderdelen tegelijk stuurt.
Wat betekent het TOU tarief voor de energiekosten van bedrijven?
Het TOU tarief verandert niet wat bedrijven samen aan netkosten betalen, maar wel hoe die kosten over hen worden verdeeld. Aangeslotenen die het net vooral buiten de systeempiek belasten gaan minder betalen; bedrijven die tijdens de piekuren veel vermogen afnemen gaan meer betalen.
Daarmee worden de transportkosten stuurbaar voor organisaties met flexibiliteit in hun proces. Een logistiek bedrijf dat het elektrische wagenpark ‘s nachts laadt of een productielocatie die een zware machine buiten de ochtendpiek inzet, verlaagt de gewogen maandpiek zonder de productie te verminderen. Peak shaving gaat daarmee niet alleen over de hoogte van de piek, maar ook over het moment waarop die valt.
Niet elk bedrijf kan schuiven. Continuprocessen, koelinstallaties en locaties met een vast productieritme hebben weinig speelruimte en zien hun transportkosten stijgen zonder dat daar een besparing tegenover staat. Voor die bedrijven ligt de winst niet in de planning, maar in techniek die de afname op het net loskoppelt van het productiemoment.
Sturen op het TOU tarief met energieopslag
Sturen op het TOU tarief met energieopslag werkt doordat een batterij bepaalt op welk moment een bedrijf vermogen van het net afneemt. Het systeem laadt in vensters met een lage wegingsfactor en levert dat vermogen terug aan de installatie in de uren met factor 1,0.
De gewogen maandpiek daalt daardoor terwijl het productieproces ongewijzigd blijft. Dezelfde batterij verhoogt de zelfconsumptie van eigen opwek en vangt piekbelastingen op bij een beperkt gecontracteerd vermogen. Eén installatie werkt zo op drie kostenposten tegelijk: het transporttarief, de inkoopprijs van elektriciteit en het gecontracteerde vermogen.
De dimensionering vraagt om kwartierdata over een langere periode. Zonder inzicht in wanneer de pieken vallen en in welk venster die terechtkomen, valt niet te bepalen welk vermogen en welke opslagcapaciteit nodig zijn.
Hoe stuurt een EMS op het TOU tarief?
Een EMS stuurt op het TOU tarief door de tijdvensters, de meetwaarden en de beschikbare flexibiliteit continu tegen elkaar af te wegen. Een energie management systeem (EMS) meet de energiestromen op de aansluiting, voorspelt opwek en vraag, en bepaalt per moment of de batterij laadt, ontlaadt of stilstaat.
Omdat de wegingsfactoren vastliggen, laat die logica zich vooraf inregelen in een EMS systeem. Bij een dynamisch leveringscontract weegt het systeem daarnaast de uurprijs mee, zodat het laadmoment beide prijssignalen volgt.
Advies over het TOU tarief voor jouw bedrijf
Wil je weten wat het TOU tarief betekent voor de energiekosten van jouw bedrijf? De specialisten van HETTA energie analyseren de kwartierdata van je aansluiting, bepalen in welke tijdvensters de pieken vallen en rekenen door welk opslagvermogen die pieken opvangt. Je krijgt een onderbouwd beeld van de technische en financiële kant, zodat de keuze op cijfers rust en niet op aannames.
