Wat is een off-grid systeem?
Een off-grid systeem is een energievoorziening die volledig losstaat van het openbare elektriciteitsnet. Het bedrijf wekt alle benodigde energie zelf op en slaat die lokaal op met zakelijke energieopslag, zodat de stroom beschikbaar is op het moment dat de organisatie die nodig heeft.
Dat onderscheidt off-grid van een on-grid installatie, die het net gebruikt als bron en als terugvaloptie. Daartussen ligt de hybride variant: een systeem met netaansluiting dat grotendeels zelfvoorzienend werkt en het net alleen aanvult wanneer de eigen opwekking tekortschiet. Voor de zakelijke markt is off-grid daarmee geen kant-en-klaar product, maar een ontwerpvraag die aansluit op het energieprofiel van de organisatie.
Hoe werkt een off-grid systeem?
Een off-grid systeem werkt door eigen opwekking en opslag continu af te stemmen op het verbruik. Overdag leveren de zonnepanelen stroom die direct wordt gebruikt of wordt opgeslagen in de accu. Op momenten zonder opwekking, zoals in de avond of bij weinig zon, levert die opslag de benodigde energie.
De aansturing gebeurt met energiemanagement, dat bepaalt wanneer de opslag wordt geladen of ontladen en wanneer een back-up wordt ingeschakeld. Bij een hoge gelijktijdige vraag verdeelt het systeem de beschikbare capaciteit over de processen, zodat piekbelastingen de voorziening niet overbelasten.
Omdat er geen netaansluiting is om op terug te vallen, bepaalt de afstemming tussen vraag en aanbod de betrouwbaarheid van het hele systeem. Een nauwkeurige afstemming voorkomt bovendien dat het systeem onnodig groot of te krap wordt.
Uit welke onderdelen bestaat een off-grid systeem?
Een off-grid systeem bestaat uit meerdere onderdelen die samen een zelfvoorzienend geheel vormen. De opwekking gebeurt doorgaans met zonnepanelen, soms aangevuld met een andere duurzame bron. De opgewekte energie wordt opgeslagen in een accu of batterijsysteem, terwijl een omvormer de stroom geschikt maakt voor gebruik binnen het bedrijf.
Een energie management systeem stuurt de energiestromen aan en bewaakt de balans tussen opwekking en verbruik. Voor kritische processen komt daar vaak een back-up bij, bijvoorbeeld een generator, zodat de voorziening ook bij een langdurig tekort op peil blijft.
De batterijopslag voldoet aan de geldende veiligheidsnormen voor stationaire energieopslag, waaronder PGS 37, en de juiste dimensionering bepaalt of het systeem in alle seizoenen voldoende capaciteit houdt.
Waarom kiezen bedrijven voor off-grid?
Bedrijven kiezen voor off-grid om grip te krijgen op een energievoorziening die steeds minder vanzelfsprekend is. De belangrijkste aanleiding is netcongestie: op veel plaatsen kan de netbeheerder geen zwaardere aansluiting meer leveren, waardoor uitbreiden of elektrificeren stokt. In congestiegebieden is dat knelpunt het sterkst voelbaar, omdat daar zowel extra afname als teruglevering aan grenzen zit.
Door zelf op te wekken en op te slaan wordt een organisatie minder afhankelijk van het net en van schommelende energieprijzen. Wie de eigen opwekking koppelt aan opslag, verlaagt bovendien de piekvraag op het net en daarmee de kosten van het gecontracteerde vermogen.
Daarnaast blijft een eigen voorziening draaien tijdens een netstoring, wat de bedrijfscontinuïteit waarborgt voor processen die niet stil mogen vallen.
Kan een bedrijf volledig off-grid gaan?
Een bedrijf kan volledig off-grid gaan, maar in de praktijk is dat zelden de meest verstandige keuze. Volledige onafhankelijkheid vraagt om een ruim overgedimensioneerd systeem. Opwekking en opslag moeten dan ook de donkere wintermaanden overbruggen, terwijl zonnepanelen juist in die periode veel minder produceren.
Voor de meeste organisaties is een deels off-grid opzet rendabeler: het bedrijf blijft aangesloten op het net, maar dekt het grootste deel van de eigen vraag met opwekking en opslag. Die opzet combineert een hoge zelfconsumptie met peakshaving, terwijl het net als terugvaloptie beschikbaar blijft. Een back-up voor noodstroom blijft daarbij belangrijk, omdat een volledig autonoom systeem geen net achter de hand heeft bij onverwachte uitval.
Voor welke bedrijven is off-grid geschikt?
Off-grid is geschikt voor bedrijven met een hoge of groeiende energievraag op locaties waar het net beperkt is. In de agrarische sector gaat het vaak om bedrijven met grote dakoppervlakken en een beperkt gecontracteerd vermogen, die zelfvoorziening combineren met verduurzaming. Industriële bedrijven met een energie-intensief proces overwegen het wanneer een zwaardere aansluiting niet beschikbaar is.
Ook distributiecentra met een groeiend elektrisch wagenpark lopen tegen die grens aan. Locaties zonder volwaardige netaansluiting, zoals tijdelijke projecten of percelen in het buitengebied, zijn eveneens gebaat bij een zelfstandige voorziening.
In al deze gevallen wordt het ontwerp afgestemd op het werkelijke verbruik, want een systeem dat niet bij de praktijk past, levert niet de beoogde zekerheid. Een grondige analyse van het verbruiksprofiel maakt vooraf duidelijk welke besparing en welke mate van onafhankelijkheid in een specifieke situatie realistisch zijn.
Wat is het verschil tussen off-grid en microgrid?
Het verschil tussen off-grid en microgrid zit in de koppeling met het openbare net. Off-grid betekent dat een systeem volledig losstaat van het net en alle energie zelf opwekt en opslaat. Een microgrid is een lokaal energiesysteem dat eigen opwekking en opslag koppelt aan het verbruik op locatie, maar dat zowel met als zonder netaansluiting kan functioneren.
Een off-grid voorziening is in feite een microgrid dat permanent in eilandbedrijf draait. Voor een bedrijf bepaalt de gewenste mate van onafhankelijkheid van het net welke van de twee het beste aansluit op de eigen situatie. In de praktijk kiezen bedrijven vaker voor een microgrid met netaansluiting dan voor een volledig off-grid opzet, omdat dat de zekerheid van het net combineert met een hoge mate van zelfvoorziening.
Aan de slag met off-grid voor jouw bedrijf?
Wil je weten welke mate van off-grid past bij jouw organisatie? HETTA energie brengt het energieprofiel in kaart en vertaalt dat naar een onderbouwd ontwerp, en verzorgt vervolgens ook de installatie en het onderhoud, zodat het hele traject in één hand blijft.
Zo wordt duidelijk welke mate van zelfvoorziening technisch haalbaar en financieel verstandig is. Plan een zakelijk energieadvies in en bespreek de mogelijkheden voor jouw situatie. Je mag ons alles vragen.
