Eén van die uitdagingen is curtailment, een mechanisme dat steeds vaker voorkomt binnen het Nederlandse en Europese elektriciteitssysteem. In dit artikel leggen we uit wat curtailment is en hoe het werkt, met extra aandacht voor impact, praktijktoepassing en strategische keuzes binnen een toekomstbestendige energievoorziening.
Wat is curtailment?
Curtailment betekent het bewust beperken of tijdelijk uitschakelen van de productie van duurzame elektriciteit. Dit gebeurt wanneer het aanbod van stroom groter is dan de vraag of wanneer het elektriciteitsnet de hoeveelheid opgewekte energie niet kan verwerken. In de praktijk gaat het vooral om het afregelen van zonneparken en windparken, terwijl deze technisch gezien wel energie zouden kunnen leveren.
Voor bedrijven die investeren in grootschalige opwekking is curtailment relevant omdat opgewekte energie op bepaalde momenten niet kan worden benut of teruggeleverd aan het net. Het elektriciteitssysteem moet altijd in balans zijn, waardoor netbeheerders ingrijpen om overbelasting, spanningsproblemen of instabiliteit te voorkomen. Curtailment is daarmee geen technische storing, maar een bewuste maatregel binnen energiemanagement en netbalancering.
Waarom is curtailment belangrijk?
Curtailment speelt een belangrijke rol in het waarborgen van de betrouwbaarheid van het elektriciteitsnet, met name in situaties waarin netcongestie optreedt. Wanneer de productie van duurzame energie door zon en wind groter is dan wat het elektriciteitsnet kan transporteren, ontstaat spanning op het net.
Zonder ingrijpen kan dit leiden tot instabiliteit, storingen of zelfs grootschalige uitval. Voor de zakelijke markt betekent dit dat continuïteit en leveringszekerheid onder druk komen te staan wanneer er geen effectief mechanisme is om pieken in opwekking en transportcapaciteit te beheersen.
Het ontbreken van curtailment zou ertoe leiden dat netten structureel zwaarder moeten worden uitgevoerd om alle piekmomenten op te vangen. Dit brengt hoge maatschappelijke en economische kosten met zich mee en vertraagt de energietransitie.
Tegelijkertijd heeft curtailment ook een duidelijke keerzijde: duurzame energie wordt niet volledig benut, wat directe gevolgen heeft voor rendement, business cases en duurzaamheidsdoelstellingen van organisaties.
Hoe werkt curtailment in de praktijk?
In de praktijk wordt curtailment vooral toegepast bij grootschalige zonneparken en windparken. Wanneer er op zonnige of winderige momenten meer elektriciteit wordt geproduceerd dan het net kan verwerken, ontvangen exploitanten een signaal om de productie te verlagen of installaties tijdelijk uit te schakelen. Dit kan automatisch verlopen via regeltechniek of op basis van afspraken met de netbeheerder.
Voor bedrijven met eigen opwekking betekent dit dat zonnepanelen of windturbines niet altijd op vol vermogen draaien. Hoewel dit technisch eenvoudig te realiseren is, heeft het directe gevolgen voor de benuttingsgraad van installaties en de terugverdientijd van investeringen. Curtailment wordt daarmee een factor die nadrukkelijk moet worden meegenomen bij het ontwerp van energiesystemen, de dimensionering van installaties en het opstellen van een realistische business case.
Zijn er naast curtailment ook andere energieoplossingen?
Ja, naast curtailment zijn er ook andere energieoplossingen. Zo wordt energieopslag steeds vaker genoemd als alternatief om overschotten aan zonne- of windenergie op te vangen. Met een batterij opslag systeem, ook wel BESS genoemd, kan overtollige energie tijdens piekuren worden opgeslagen en later worden ingezet wanneer de vraag hoger is of het aanbod lager.
In theorie is dit een aantrekkelijker oplossing dan het afschakelen van duurzame opwekking, omdat de geproduceerde energie behouden blijft. In de praktijk blijkt echter dat grootschalige batterijopslag nog niet overal voldoende is opgeschaald om alle overschotten te kunnen opvangen. Factoren zoals investeringskosten, regelgeving en netinpassing spelen hierbij een rol.
Desondanks is duidelijk dat het opslaan van overtollige energie op termijn een belangrijkere rol zal krijgen dan het structureel uitschakelen van windmolens of zonneparken. Voor bedrijven betekent dit dat energieopslag steeds meer wordt gezien als een strategisch onderdeel van de totale zakelijke energievoorziening, in combinatie met opwekking en slim energiemanagement.
Curtailment strategisch benaderen met HETTA energie
Voor organisaties die willen investeren in duurzame energie is het essentieel om curtailment niet te zien als een losstaand probleem, maar als onderdeel van een integraal energiesysteem.
HETTA energie benadert dit vraagstuk vanuit technisch inzicht, kennis van regelgeving en ervaring met energiemanagement. Door opwekking, opslag en verbruik in samenhang te ontwerpen, ontstaat een toekomstbestendige installatie die beter omgaat met netbeperkingen en piekbelasting.
Wilt u inzicht krijgen in de impact van curtailment op uw zakelijke energievoorziening en de rol die energieopslag daarin kan spelen? HETTA energie denkt mee in ontwerp, simulatie en realisatie van hoogwaardige energie-installaties die aansluiten op de ambities en bedrijfsvoering van uw organisatie.
